Kościół św. Jakuba jest rzadko spotykanym w regionie przykładem drewnianej architektury sakralnej o tak dużej skali. Oto historia tego pięknego kościółka.
Pierwsza udokumentowana wzmianka na temat kościoła pochodzą z 1470 roku. W Golinie już wtedy stał kościół drewniany. Z 1608 roku pochodzi kolejny, bogatszy już dokument dotyczący kościoła św. Jakuba. Są to akta wizytacji kościoła.. W 1669 roku dobudowano murowaną kaplicę NMP - jest to najstarsza, zachowana do dziś, częścią budowli (przebudowana lub podwyższona została w 1696 roku)
Budynek kościoła dość zacny i nieźle wyposażony w XVI i XVII wieku - od początku XVIII wieku podupada i ulega zniszczeniu. W połowie XVIII wieku rodzi się myśl odnowienia budowli. W latach 1765-1767 zbudowano nowy kościół drewniany (pod wezwaniem świętego Jakuba), orientowany, konstrukcji zrębowej, trójnawowy, o niższym prezbiterium, zamkniętym wielobocznie. Główną sponsorską tego przedsięwzięcia była miejscowa dziedziczka - Konkordia z Raczyńskich Żychlińska-Ruszkowska, podstolina brzesko-kujawska. Do dziś możemy podziwiać w prawie nie zmienionej formie kościół.
Przy prezbiterium zakrystia, kruchta, tzw. babiniec, nad nimi znajdują się empory. Z boków nawy głównej symetrycznie ułożone są kaplice. Nawę wieńczy pozorne sklepienie kolebkowe, drewniane. Podział na nawy przeprowadzono profilowanymi słupami drewnianymi. Kaplica NMP otwarta do nawy arkadą. Na belce tęczowej oddzielającej nawę od prezbiterium widnieje data: 1766 rok.
Budowniczym kościoła był mistrz Antoni Willer z Pleszewa. Jego podpis, wyciosany na belce obejrzeć można na ścianie pod chórem muzycznym.
W XIX wieku dobudowaną drewnianą kaplicę świętego Józefa, tzw. kaplica północna
W latach 1932-1940 budowano kościół z cegły. Rozebrali go Niemcy w czasie okupacji (1941).
Wyposażenie kościoła jest dziełem wielu nieznanych twórców.
Uposażenie kościoła stanowią przedmioty liturgiczne i kultowe sięgające siedemnastego wieku, jak chociażby Ołtarz główny w stylu barokowym z rzeźbami świętych: Piotra i Pawła, Stanisława BM i Wojciecha, oraz obrazem Ukrzyżowania, kopią obrazu MB Szkaplerznej (z pocz. XX w.), świętym Janem i Marią Magdaleną z około 1600 roku, a także wizerunkiem patrona w zwieńczeniu.
Ambona rokokowa. Dwie ludowe drewniane rzeźby świętego Sebastiana i Chrystusa na Krzyżu. Puszka cyborium z napisem fundacyjnym z 1631 roku. Monstrancja z herbami Szeliga i Dołęga z końca XVII stulecia, nodus, dolna część stopy i puszka z roku 1732. Misa miedziana ze sceną zwiastowania z ornamentem z biegnących jeleni z około XVI wieku, lawabo miedziane z 1687 roku i kadzielnica z końca XVII w. Dwa ołtarze w nawach bocznych - późnobarokowe, z obrazami przedstawiającymi św. Annę i św. Jadwigę śląską z XIX w. oraz św. Izydora z końca XIX w. i św. Kazimierza z XIX w.
W kaplicy NMP - ołtarz barokowy z rokokową mensą, na belce tęczowej - renesansowy Krucyfiks. Na zewnętrznej ścianie prezbiterium - Chrystus na Krzyżu, dzieło miejscowego rzeźbiarza, Józefa Kulczaka z lat 60-tych XX wieku.
Kościół podlega renowacji, której pierwszy etap został sfinansowany przez Generalnego Konserwatora Zabytków w Warszawie, mieszkańców Goliny oraz Mariana Górskiego proboszcza golińskiej parafii.
W ramach tych prac wymieniono elementy konstrukcyjne zakrystii i prezbiterium oraz poddano konserwacji trzy największe obrazy. Ale nadal potrzebne są pieniądze odnowy wymaga jeszcze nawa główna i kaplica, polichromia na suficie, pięć ołtarzy oraz rzeźby.
Jeśli znajdą się sponsorzy na dokończenie remontu to kościółek odzyska dawną świetność.
![[Rozmiar: 189 bajtów]](icon/kat.gif){kind=icon}
